Het werkingsgebied van De Sleep omvat de stadswijken Sluizeken-Tolhuis-Ham en Muide-Meulestede-Afrikalaan.
Sluizeken-Tolhuis-Ham
De wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham vormt een uitgestrekt gebied ten noorden van het stadscentrum van Gent. De wijk is één van de 19de-eeuwse arbeiderswijken die het centrum van de stad Gent omgorden. Deze 19de-eeuwse gordel vormt een gebied waar sociale achterstelling sterk aanwezig is (veel langdurig werklozen, een hoge concentratie bestaansminimumtrekkers, slechte huisvestingssituatie,…), er is m.a.w. een grote concentratie van socio-economisch zwakke groepen terug te vinden. Meer recent was er ook een hoge instroom van vluchtelingen, vooral uit Oost - Europese landen.
De wijk wordt begrensd door de haven, de wijk is eigenlijk ook bekend als (voormalige) ‘schipperswijk’, en (ex)-industrieën enerzijds en anderzijds het centrum van Gent.
De wijk is dicht bebouwd, er is nauwelijks open ruimte en groen, en telt een relatief groot aantal kamerwoningen waarvan de woonkwaliteit vaak te wensen over laat, ook al werd en wordt in de woonkwaliteit (o.a. meer sociale woningen, nieuwbouwprojecten) de afgelopen jaren heel wat geïnvesteerd. De wijk kent ook druk verkeer en fungeert vaak als sluipweg van het centrum naar de kleine ring rond Gent, wat - zeker wanneer we het hoge percentage kinderen en het gebrek aan open ruimte / speelruimte in acht nemen - de leefbaarheid van de wijk niet ten goede komt.
In de wijk zijn tal van ‘subgroepen’ aanwezig, elk met een eigen specifieke achtergrond, alsook eigen noden en behoeften. Zo is er een hoge concentratie allochtonen, vooral Turken. Deze groep heeft met de jaren een eigen netwerk van voorzieningen in de wijk uitgebouwd. De wijk is dan ook bekend als de “Turkse” buurt van Gent. Andere specifieke groepen zijn o.a. bejaarden (schippers op rust), kamerbewoners en meer recent een relatief grote groep precaire verblijvers. De (lege) slakkenhuizen, het symbool van de wijk, staan voor de twee grote gemeenschappen (allochtonen / autochtonen) in de wijk die, in plaats van zich elk in hun huisje terug te trekken, naar elkaar toe groeien en vanuit een culturele verscheidenheid als goede buren samen leven met elkaar.
Een aantal problematieken zoals werkloosheid, vereenzaming, lage scholing, gebrekkige huisvesting, leven van een vervangingsinkomen,… doorkruisen de diverse subgroepen waardoor een complex aan inter-acterende uitsluitingsmechanismen ontstaat die het sociale draagvlak van de wijk ondermijnen. De wijk is dan ook één van de meer kansarme wijken van Gent.
Het voorgaande mag echter niet de indruk wekken dat de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham een wijk is aan de rand van de afgrond, integendeel. De laatste jaren werd veel geïnvesteerd in de wijk, zowel van overheidswege (infrastructuur, verbetering wegen, sociale huisvesting,….) als door wijkorganisaties (buurtwerk, opbouwwerk, gebiedsgerichte werking Stad Gent,…) en samenwerkingsverbanden allerhande. De wijk is, mede door zijn verscheidenheid aan culturen, ook zeer levendig en dynamisch en is mede omwille van de culturele verscheidenheid (het kloppend hart van de Sleepstraat met zijn restaurantjes, winkeltjes allerhande, ...) en onmiddellijke nabijheid van zowel standscentrum als ring een aantrekkingspool voor meer en meer jonge (autochtone) gezinnen.
Meer informatie en cijfers over de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham vindt u op de website van de gebiedsgerichte werking van De Stad Gent; http://www.gent.be/sluizeken-tolhuis-ham
Muide-Meulestede-Afrikalaan
Een andere stadswijk die tot ons werkingsgebied behoort, is de wijk Muide-Meulestede-Afrikalaan. De vroegere havenbuurt Muide-Meulestede is een wat op zichzelf staand deel van Gent, een schiereiland dat langs de ene kant vast hangt aan de stad en langs de andere kant uitmondt in de haven. De grens ten oosten wordt gevormd door het bovenste deel van de New Orleansstraat en het onderste deel van de Port-Arthurlaan. De westelijke grens wordt gevormd door de Voorhaven. Ten zuiden loopt het door tot aan het rond punt van de Dampoort (dus inclusief de Afrikalaan) en ten Noorden vormt de Meulestedebrug de enige verbinding met Wondelgem.
De wijk Muide-Meulestede-Afrikalaan is meer recent een relatief jonge wijk, van oudsher is het een arbeiderswijk en schipperswijk. De autochtone bewoners zijn vooral schippers aan wal, havenarbeiders en sinds enige jaren ook nieuwe inwijkelingen, vaak jonge gezinnen. Dit laatste is dan weer een direct gevolg van verschillende opwaarderingprojecten die vanaf het eind van de jaren’90 (dus vrij recent) werden opgezet. Deze projecten kwamen niets te vroeg, want door het zich noordwaarts verplaatsen van de haven was Muide-Meulestede-Afrikalaan een vervallen, en vergrijsd stadsdeel geworden waar enkel een jonge allochtone populatie nog voor wat leven zorgde.
Het aantal etnisch culturele minderheden is er wel nog beduidend minder dan in de wijk Sluizeken-Tolhuis-Ham, doch naast het aantal, vooral Turkse families is ook in deze wijk een instroom van vluchtelingen en mensen zonder papieren duidelijk merkbaar. Een aantal problematieken als werkloosheid, vereenzaming, lage scholing, gebrekkige huisvesting, leven van een vervangingsinkomen,… doorkruisen de diverse subgroepen waardoor een complex aan inter-acterende uitsluitingsmechanismen ontstaat die het sociale draagvlak op de proef stellen. In die zin zijn de wijken Sluizeken-Tolhuis-Ham en Muide-Meulestede-Afrikalaan enigszins vergelijkbaar al leren de cijfers dat deze laatste wijk er socio-economisch beter aan toe is dan Sluizeken-Tolhuis-Ham.
Langzaam maar zeker krijgt de wijk door het opzetten van stadsprojecten en mede door het lokale opbouwwerk en buurtwerk, een versterkt sociaal weefsel en een nieuw, meer aantrekkelijk gezicht. Momenteel zitten er een aantal grotere en kleinere projecten in de pijplijn die deze wijk extra schwung moeten geven en het authentieke volkse karakter van de wijk nieuw leven inblazen. Er is onder andere het stadsvernieuwingsproject ‘De Nieuwe Voorhaven’ dat voorziet in woningen, kantoren en winkels. Ook een buurtpark en plein zijn voorzien. Ook in het project Oude Dokken wenst men een moderne woonfunctie te creëren met extra open ruimte en economische functies. Het moge duidelijk zijn dat er één en ander beweegt en staat te bewegen in de wijk Muide-Meulestede-Afrikalaan. Een wijk in volle ontwikkeling…
Meer informatie en cijfers over de wijk Muide-Meulestede-Afrikalaan vindt u op de website van de gebiedsgerichte werking van De Stad Gent; http://www.gent.be/muide-meulestede-afrikalaan